Guthrie Öğrenme Kuramı

Guthrie’nin Bitişiklik Kuramı

Guthrie’ye (1886-1959) göre insan davranışı, uyarıcıları ortaya çıkartarak kontrol etme, U-T ilişkisinde bir değişiklik kavramları ile anlaşılabilir ve basit mekanik kanunlarla açıklanır. Bir kişinin amaca ulaşmak için çabalaması organizmayı aktif kılacak uyarıcılar ile sağlanır ve kas hareketleri ile cevap verilir ve bu cevabın sonucuna da yine kas hareketleri ile cevap verilir. Aynı şekilde dikkati de fiziksel olarak açıklamaktadır (Curzon, 1990, s.48).
Guthrie’nin öğrenme teorisi sadece tek bir öğrenme türü olduğu ve tek bir genel prensip olduğudur ki o da ‘bitişiklik’ tir. Guthrie’ye göre bir hareketi oluşturan bir uyarıcı tekrar oluştuğunda aynı hareket ortaya çıkar, burada dikkat edilmesi gereken pekiştireç veya güçlendirme veya o andaki etkilerden bahsedilmediğidir. Kısacası, bir kişi belli koşullar altında yaptığı bir davranışı başka bir zaman aynı koşullarla karşılaştığında da gösterme eğilimindedir. (Curzon, 1990, s.48; Herganhahn & Olson, 1997, s.204; Varış, 1998, s.100) . Guthre bitişiklik kuramını, MPS, Alıştırma, ceza kavramları ile açıklar.

Hareket-Uyarıcı’yı Üretir (Movement-Produced Stimuli): Dışsal etkilerin vücudu harekete geçirmesi ile uyarıcıların oluşmasıdır. Örneğin bir ses duyduğumuzda o yöne döneriz ki bunun içinde kaslarımızın, tendonlarımızın uyarılması gerekir ve diğer hareketler ile bu uyarıcılar devam eder. Guthrie’nin buna verdiği bir örnek aşağıdadır (Herganhahn & Olson, 1997, s.206);

Dışsal uyarıcı --> Açık bir tepki --> Hareket-uyarıcıyı üretir
(telefon çalması) (örneğin telefona doğru dönmek)

Açık bir tepki --> Hareket-uyarıcıyı üretir --> Açık bir tepki
(Örneğin sandalyeden (örneğin telefona
kalkma) doğru yürümek)

Hareket-uyarıcıyı üretir --> Açık bir tepki
(Örneğin telefon ahizesini kaldırma)

Alıştırma Performansı Arttırır: Hareketler kasların kasılması ile, davranışlar birden fazla hareket ile, beceri bir çok davranış ile oluşur. Uyaran setleri ve bir hareket arasındaki ilişki öğrenilir fakat bu öğrenme beceride bir profesyonellik yaratmaz. Örneğin araba kullanmak, yazmak bir çok uyarıcı-tepkinin olduğu komplike becerilerdir ve bu beceriler zaman ve alıştırma ile oluşacaktır. (Herganhahn & Olson, 1997, s.207).

Ceza: Gutri’ye göre ceza, aynı uyarıcıya farklı tepki verildiğinde etkili olmaktadır. Ceza istenmeyen alışkanlıkları değiştirdiği ve cezanın cezalandırılan davranış ile uyumsuz olduğunda başarısız olduğunu belirtmektedir (Herganhahn & Olson, 1997, s.215).

Guthrie; Thorndike, Skinner, Hull ve Pavlov’un aksine pekiştireççi değildir. Guthrie’ye göre pekiştireç, uyarılan durumları değiştirir ve öğrenmeyi engeller. Teorisi Watson’nınkine benzer her ikisi de bitişiklik kuralı ile öğrenmeyi açıklar fakat o Watson gibi sıklık yani frekansı kabul etmez (Herganhahn & Olson, 1997, s.211).

---

Bu Sayfayı Paylaş

Yorumlar (0)

Bu yorum beslemelerine abone ol.

İsim

E-posta

Siteniz

Başlık

Yorum

|

Bu yoruma abone ol (Sadece kayıtlı kullanıcılar için)

Yorum ekle